Các loại cáp nguồn (cables) và đầu cắm nguồn (connectors) máy tính: Có thể bạn chưa biết

Tìm hiểu các loại cáp nguồn máy tính & đầu cắm nguồn máy tính
Mục lục Nội dung

Cáp nguồn máy tính và đầu cắm nguồn máy tính là những thành phần nhỏ bé, nhưng lại đóng vai trò vô cùng quan trọng trong hệ thống máy tính của chúng ta. Dù ít được chú ý, chúng là những bộ phận không thể thiếu để cung cấp nguồn điện ổn định cho các linh kiện quan trọng như bo mạch chủ, CPU, card đồ họa và ổ lưu trữ.

Tuy nhiên, không phải ai cũng biết về các loại cáp nguồn máy tính và đầu cắm nguồn máy tính và vai trò quan trọng của chúng trong việc duy trì hiệu suất và độ ổn định của máy tính, đặc biệt là khi sử dụng nguồn modular. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về các loại cáp nguồn máy tính và đầu cắm nguồn máy tính và tại sao chúng lại quan trọng đến vậy.

Cáp nguồn máy tính: Ảnh hưởng thế nào đến máy tính của bạn?

Cáp nguồn máy tính mặc dù thường được coi là một phần nhỏ và ít được chú ý, nhưng thực tế lại đóng vai trò vô cùng quan trọng trong hoạt động của máy tính.

  • Yếu tố thẩm mỹ: Cáp nguồn máy tính có đa dạng về màu sắc và kiểu dáng, và việc lựa chọn một cáp nguồn phù hợp không chỉ giúp tạo điểm nhấn cho bên trong thùng máy mà còn làm cho tổng thể hình ảnh của máy tính trở nên đồng bộ và thu hút hơn.
  • Yếu tố hiệu suất: Cáp nguồn máy tính chất lượng tốt đảm bảo cung cấp đủ nguồn điện ổn định và hiệu quả cho các linh kiện của máy tính. Khi bạn chọn phải cáp nguồn máy tính kém chất lượng có thể gây ra hiện tượng sụt áp, ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động của CPU, GPU và các linh kiện khác, dẫn đến hiện tượng lag, giảm hiệu suất xử lý và gây ra các vấn đề khác trong quá trình sử dụng.
  • Tính ổn định: Cáp nguồn máy tính ổn định giúp hệ thống máy tính hoạt động trơn tru và ít gặp sự cố hơn. Các hiện tượng như tự khởi động lại, treo máy, hay lỗi màn hình xanh thường là do việc sử dụng các cáp nguồn máy tính kém chất lượng hoặc không đủ cung cấp năng lượng. Điều này cũng có thể dẫn đến những tình huống nguy hiểm như chập cháy, gây hại cho hệ thống và người sử dụng. Do đó, lựa chọn và bảo dưỡng cáp nguồn máy tính đúng cách là vô cùng quan trọng để đảm bảo tính ổn định và an toàn cho máy tính của bạn.

Các loại cáp nguồn máy tính (PSU cables)

Cáp bo mạch chủ 20/24 chân (20/24-Pin Motherboard Cable)

Tìm hiểu các loại cáp nguồn máy tính & đầu cắm nguồn máy tính
Cáp bo mạch chủ 20/24 chân (20/24-Pin Motherboard Cable)

Trong quá trình lắp đặt PC, có lẽ sợi cáp khiến bạn chú ý nhất chính là sợi cáp với đầu nối rộng 24 chân, bất kể bạn chọn nguồn dạng module hay không. Đây không chỉ là một sợi cáp thông thường, mà còn là thành phần quan trọng nhất trong hệ thống.

Sợi cáp 24 chân này đóng vai trò như “động mạch chính”, trực tiếp cung cấp năng lượng cho bo mạch chủ của PC. Mặc dù PC cần nguồn điện từ nhiều đầu nối khác nhau cho các thành phần khác nhau như CPU, GPU và thiết bị ngoại vi, thì cáp này vẫn giữ vai trò quan trọng. Nó đảm bảo bo mạch chủ nhận được điện áp chính xác, từ đó cấp nguồn cho hầu hết các thành phần của PC, bao gồm RAM, thiết bị lưu trữ, các thiết bị PCIe không cần nguồn phụ…

Thông thường, bạn sẽ thấy đầu nối này nằm dọc theo cạnh của bo mạch chủ. Ở các bo mạch chủ ATX cũ hoặc các mẫu cấp thấp, bạn có thể gặp đầu nối chính chỉ có 20 chân thay vì chuẩn 24 chân. Tương tự, một số nguồn cung cấp có đầu nối 20 + 4, bao gồm 4 chân bổ sung có thể tháo rời, giúp tương thích với các PC cũ có nhu cầu năng lượng thấp hơn.

Đầu nối CPU 4/8 chân (4/8-Pin CPU Connector)

2. Dau noi CPU 4 8 chan
Đầu nối CPU 4/8 chân (4/8-Pin CPU Connector)

Đầu nối CPU 4/8 chân là một thành phần không thể thiếu trong việc cấp nguồn cho CPU. Đây là phần kết nối thường được đặt gần ổ cắm CPU trên bo mạch chủ và việc cài đặt nó là một quá trình đơn giản sau khi bạn đã kết nối xong đầu nối chính của bo mạch chủ.

Trong các PC cấp thấp, bạn sẽ thấy một đầu nối 4 chân trên bo mạch chủ, đủ để cung cấp điện cho các CPU cấp thấp. Tuy nhiên, đối với các CPU ở tầm trung và cao cấp, bạn sẽ cần một đầu nối 8 chân để đảm bảo cung cấp đủ năng lượng.

Hầu hết các nguồn điện cho PC hiện đại đều đi kèm với một đầu nối CPU 8 chân có thể chia thành hai phần, thường được gọi là 4 + 4 chân. Điều này cho phép kết nối đến cả đầu nối 4 chân và 8 chân, tùy thuộc vào yêu cầu cụ thể của bo mạch chủ và CPU.

Đôi khi, một số bộ nguồn có thể đi kèm với nhiều hơn một dây cáp CPU. Điều này thường xảy ra khi một số bo mạch chủ yêu cầu cung cấp một lượng lớn năng lượng cho CPU, đặc biệt là khi người dùng muốn thực hiện ép xung để tối ưu hóa hiệu suất.

Cáp PCI Express 6/8 chân (6/8-Pin PCI Express Cable – GPU Cable)

3. Cap PCI Express 6 8 chan
Cáp PCI Express 6/8 chân (6/8-Pin PCI Express Cable – GPU Cable)

Cáp PCI Express 6/8 chân, hay còn gọi là cáp GPU, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn điện cho các thiết bị PCI Express, đặc biệt là các card đồ họa (GPU). Đây là một phần không thể thiếu trong việc xây dựng và cung cấp nguồn cho các hệ thống máy tính hiệu suất cao.

Cáp GPU thường có hai dạng chính là 6 chân và 8 chân, được thiết kế để kết nối với cổng nguồn của card đồ họa từ phía trên. Điều này giúp đảm bảo rằng GPU nhận được nguồn điện đầy đủ để hoạt động ổn định và hiệu quả.

Tùy thuộc vào yêu cầu về nguồn của từng card đồ họa cụ thể, người dùng có thể cần sử dụng cáp PCI Express 6/8 chân một cách linh hoạt. Một số card đòi hỏi sử dụng cả hai dây cáp 6 chân và 8 chân, trong khi một số khác chỉ cần một trong hai loại cáp này.

Việc sử dụng cáp PCI Express 6/8 chân chính xác và đủ lượng nguồn là rất quan trọng, vì nó liên quan trực tiếp đến hiệu suất hoạt động của card đồ họa. Nếu mức tiêu thụ điện không đáp ứng đủ, người dùng có thể gặp phải các vấn đề như giảm hiệu suất hoặc sự cố không mong muốn trong quá trình sử dụng hệ thống máy tính của mình.

Các cáp nguồn khác

Cáp nguồn SATA

Ngày nay, cáp nguồn SATA vẫn được sử dụng rộng rãi trong các bộ nguồn, và nếu bạn nghĩ đến tên gọi “SATA”, có lẽ bạn sẽ nghĩ ngay đến mục đích chính của nó. Đúng như vậy, cáp nguồn SATA thường được sử dụng để cung cấp nguồn cho ổ cứng hoặc các thiết bị SATA khác trực tiếp từ bộ nguồn. Đừng nhầm lẫn với cáp SATA, đó là kết nối thực sự giữa ổ cứng và máy tính của bạn—cáp nguồn SATA chịu trách nhiệm cung cấp nguồn điện, trong khi cáp SATA kết nối dữ liệu và tín hiệu.

Gần đây, cáp nguồn SATA cũng đã được sử dụng trong nhiều mục đích khác nhau. Ví dụ, một số vỏ máy tính có hệ thống đèn nền RGB có thể được điều khiển bằng một hub để kết nối tất cả các dây dẫn từ các thiết bị ngoại vi RGB, như quạt. Trong trường hợp đó, hub điều khiển RGB có thể được cấp nguồn bằng cáp nguồn SATA, mặc dù không phải là để cung cấp nguồn cho ổ đĩa. Cáp nguồn SATA có thể được sử dụng làm nguồn phụ cho nhiều thiết bị ngoại vi khác.

Molex

Ngày nay, đầu nối Molex phần lớn đã bị loại bỏ, tuy nhiên vẫn có thể bạn sẽ gặp nó trên các PC cũ hoặc các hệ thống cấp thấp hơn. Tương tự như SATA, đầu nối Molex được thiết kế để cung cấp nguồn điện phụ cho các thành phần khác.

Trước đây, đầu nối Molex tồn tại trên mọi thứ, từ ổ cứng đến quạt làm mát thùng máy. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Molex đã dần biến mất. Nguyên nhân của việc này là do đầu nối Molex thường được coi là khó xử lý, dễ bị hỏng và không đảm bảo độ tin cậy. Trong khi vẫn có một số trường hợp sử dụng đòi hỏi nguồn điện phụ, nhưng ngày nay, nhu cầu này thường được đáp ứng thông qua cáp SATA.

Các đầu cắm nguồn máy tính (PSU connectors)

Đầu cắm PC chính/ ATX (PC Main / ATX connector)

4. Dau cam PC chinh ATX
Đầu cắm PC chính/ ATX (PC Main / ATX connector)

Đầu cắm chính của PC, hay còn được gọi là đầu cắm ATX, là một phần quan trọng trong hệ thống cung cấp nguồn cho máy tính. Đây là đầu cắm chính thường được sử dụng trên các bo mạch chủ hiện đại và là nơi kết nối trực tiếp với bộ nguồn.

Đầu cắm ATX thường có 24 chân và là nguồn điện chính cung cấp cho toàn bộ hệ thống. Nó cung cấp nguồn cho bo mạch chủ, CPU, RAM, card đồ họa, ổ đĩa và các linh kiện khác. Điều này làm cho đầu cắm ATX trở thành một trong những phần quan trọng nhất trong hệ thống máy tính.

Đặc biệt, đầu cắm ATX thường được thiết kế để cung cấp nguồn điện ổn định và đồng đều, giúp bảo vệ và tối ưu hóa hoạt động của các linh kiện máy tính. Nó cũng thường có các tính năng bảo vệ như bảo vệ quá tải và bảo vệ quá áp để đảm bảo an toàn cho hệ thống.

Trong quá trình lắp ráp máy tính, bạn cần nối chắc chắn giữa đầu cắm ATX của bo mạch chủ và bộ nguồn, để đảm bảo hệ thống hoạt động một cách ổn định và hiệu quả. Đây thực sự là điểm quan trọng trong việc xây dựng một hệ thống máy tính hoàn chỉnh.

Đầu cắm EPS (EPS Connector)

5. Dau cam EPS
Đầu cắm EPS (EPS Connector)

Đầu cắm EPS là một phần quan trọng trong việc cung cấp nguồn cho CPU trong hệ thống máy tính. EPS là viết tắt của “Extended Power Supply” (Nguồn mở rộng), nó được thiết kế để cung cấp năng lượng phù hợp cho các CPU hiệu suất cao và các hệ thống máy tính chuyên nghiệp.

Thường thì đầu cắm EPS có 8 chân, tuy nhiên, có một số biến thể có thể có 4 hoặc thậm chí 6 chân. Điều này phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của CPU và bo mạch chủ. Các đầu cắm EPS thường đi kèm với các bộ nguồn hiệu suất cao hoặc bộ nguồn được thiết kế dành riêng cho máy chủ và máy trạm.

Bạn cần nối chính xác giữa đầu cắm EPS và bo mạch chủ để đảm bảo CPU nhận được nguồn điện ổn định và đủ để hoạt động một cách hiệu quả. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các hệ thống máy tính có hiệu suất cao hoặc các ứng dụng yêu cầu sự ổn định và đáng tin cậy từ CPU.

Đầu cắm PCI-E 6 chân đến 6+2 chân (PCI-E Connector 6-pin to 6+2 pin)

6. Dau cam PCI E 6 chan den 62 chan
Đầu cắm PCI-E 6 chân đến 6+2 chân (PCI-E Connector 6-pin to 6+2 pin)

Đầu cắm PCI-E 6 chân đến 6+2 chân là thành phần giúp cung cấp nguồn cho card đồ họa và các thiết bị PCI Express trong hệ thống máy tính. Bo mạch chủ có khả năng cung cấp tối đa 75W thông qua khe cắm giao diện PCI-E, nhưng các card đồ họa chuyên dụng nhanh hơn thường đòi hỏi nhiều năng lượng hơn. Để giải quyết vấn đề này, đầu cắm PCI-E 6 chân đến 6+2 chân đã được phát triển.

Hai chân bổ sung bên phải của đầu cắm 6+2 chân có thể được tách rời để đảm bảo khả năng tương thích ngược với card đồ họa chỉ có 6 chân. Điều này cho phép card đồ họa với kết nối 6 chân sử dụng đúng cáp mà không gặp vấn đề tương thích.

Đầu cắm PCI-E 6 chân có thể cung cấp thêm 75W cho mỗi cáp. Do đó, nếu card đồ họa có một đầu cắm 6 chân, nó có thể tiêu thụ tới 150W (75W từ bo mạch chủ + 75W từ cáp).

Các card đồ họa đắt tiền hơn thường yêu cầu đầu cắm PCI-E 6+2 pin. Với 8 chân, đầu cắm này có thể cung cấp tới 150W cho mỗi cáp. Một card đồ họa chỉ có một đầu cắm 6+2 chân có thể tiêu thụ tới 225W (75W từ bo mạch chủ + 150W từ cáp). Điều này cung cấp đủ năng lượng cho các card đồ họa có hiệu suất cao, giúp chúng hoạt động ổn định và hiệu quả trong các ứng dụng đòi hỏi nhiều tài nguyên đồ họa.

Đầu cắm ngoại vi 4 chân Molex (Molex – 4 Pin Peripheral Connector)

7. Dau cam ngoai vi 4 chan
Đầu cắm ngoại vi 4 chân Molex (Molex – 4 Pin Peripheral Connector)

Đầu cắm ngoại vi 4 chân Molex giúp cung cấp nguồn điện cho các thiết bị ngoại vi phần cứng trong máy tính. Đầu nối Molex đã tồn tại từ rất lâu và có khả năng cung cấp điện áp 5V (màu đỏ) hoặc 12V (màu vàng) cho các thiết bị.

Trước kia, đầu cắm Molex thường được sử dụng để kết nối các thiết bị như ổ cứng, đầu CD-ROM và các linh kiện khác. Thậm chí, một số card đồ họa như Geforce 7800 GS cũng được trang bị đầu cắm Molex. Tuy nhiên, do hạn chế về khả năng tiêu thụ điện năng, ngày nay hầu hết các mục đích của đầu cắm Molex đã được thay thế bằng cáp PCI-E và SATA. Hiện tại, chúng thường được sử dụng chỉ để cung cấp nguồn cho quạt case.

Một điểm lợi ích của đầu cắm Molex là việc dễ dàng nhận biết và kết nối, nhờ vào mặt góc cạnh của nó. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng chúng có thể cực kỳ khó tách ra, đặc biệt là sau khi đã được kết nối một thời gian. Do đó, việc tháo ra có thể gặp phải một số khó khăn.

Đầu cắm SATA (SATA Connector)

8. Dau cam SATA
Đầu cắm SATA (SATA Connector)

Đầu cắm SATA giúp cung cấp nguồn cho các thiết bị lưu trữ trong máy tính. Đây là loại đầu nối chính làm cho đầu cắm Molex trở nên lỗi thời. Hiện nay, tất cả các ổ đĩa DVD, ổ cứng và ổ đĩa SSD hiện đại đều được cung cấp nguồn bằng đầu cắm SATA.

Một điểm lợi ích đặc biệt của đầu cắm SATA là hình dạng chữ L của nó. Điều này khiến cho việc kết nối đúng cách trở nên rất dễ dàng. Khi cắm đầu cắm SATA vào thiết bị hoặc bo mạch chủ, bạn chỉ có thể làm điều này theo một cách duy nhất, giúp tránh được sai lầm trong quá trình lắp đặt và giảm thiểu rủi ro gây hỏng hóc cho các thiết bị hoặc hệ thống.

Nhờ vào tính năng này, đầu cắm SATA đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn điện ổn định và an toàn cho các thiết bị lưu trữ trong máy tính, đồng thời giúp tối ưu hóa hiệu suất và độ tin cậy của hệ thống.

Đầu cắm Mini-Molex / Đĩa mềm (Mini-Molex / Floppy connector)

9. Dau cam Mini Molex Dia mem
Đầu cắm Mini-Molex / Đĩa mềm (Mini-Molex / Floppy connector)

Mặc dù ít được sử dụng trong các hệ thống máy tính hiện đại, một số nguồn đi kèm vẫn cung cấp đầu cắm molex mini. Đầu cắm này được sử dụng để cung cấp nguồn cho ổ đĩa mềm, một thiết bị lưu trữ dữ liệu từ hình vuông có thể chứa tới 1,44 MB dữ liệu.

Trước kia, ổ đĩa mềm đã từng rất phổ biến và thường được sử dụng để sao lưu dữ liệu hoặc truyền tải tập tin giữa các máy tính. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là sự xuất hiện của ổ đĩa USB và các phương tiện lưu trữ thẻ nhớ, ổ đĩa mềm đã dần trở nên lỗi thời và thường được thay thế bằng các thiết bị lưu trữ hiện đại và tiện ích hơn.

Mặc dù đầu cắm Mini-Molex / Đĩa mềm không còn được sử dụng rộng rãi như trước, nhưng nó vẫn là một phần của một số nguồn đi kèm để hỗ trợ các thiết bị cũ hơn trong các hệ thống máy tính. Tuy nhiên, với sự phổ biến của các phương tiện lưu trữ thế hệ mới, chẳng hạn như USB và đĩa SSD, sự cần thiết của đầu cắm này ngày càng giảm đi.

Bộ chuyển đổi: Cáp nguồn Molex sang SATA (Adapter – Molex to SATA Power cable)

10. Bo chuyen doi Cap nguon Molex sang SATA
Bộ chuyển đổi: Cáp nguồn Molex sang SATA (Adapter – Molex to SATA Power cable)

Cáp nguồn Molex sang SATA là một giải pháp phổ biến cho những người dùng gặp vấn đề về số lượng đầu cắm nguồn SATA trong bộ cấp nguồn của họ hoặc khi họ cần cung cấp nguồn cho các thiết bị mới sử dụng cổng nguồn SATA.

Trong nhiều trường hợp, các bộ cấp nguồn cũ hoặc đơn giản chỉ không có đủ số lượng đầu cắm nguồn SATA cần thiết cho tất cả các thiết bị trong hệ thống máy tính. Khi đó, việc sử dụng cáp chuyển đổi từ Molex sang SATA là một lựa chọn phổ biến. Bằng cách này, người dùng có thể sử dụng các đầu cắm Molex trống dư để cung cấp nguồn cho các thiết bị mới sử dụng cổng nguồn SATA như ổ đĩa cứng hoặc ổ đĩa SSD.

Việc sử dụng cáp chuyển đổi này là một giải pháp tiện lợi và hiệu quả cho những người dùng không muốn hoặc không thể thay đổi toàn bộ bộ cấp nguồn của họ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sử dụng cáp chuyển đổi này cần phải đảm bảo rằng bộ cấp nguồn hiện tại còn đủ công suất và phù hợp với các thiết bị sử dụng nguồn SATA mới được kết nối.

Bộ chuyển đổi: Molex sang PCI-E 6 chân (Adapter – Molex to PCI-E 6-pins)

11. Bo chuyen doi Molex sang PCI E 6 chan
Bộ chuyển đổi: Molex sang PCI-E 6 chân (Adapter – Molex to PCI-E 6-pins)

Bộ chuyển đổi Molex sang PCI-E 6 chân là một giải pháp hữu ích cho những người dùng cần cung cấp nguồn cho card đồ họa của mình mà không có đủ đầu cắm PCI-E 6 chân trực tiếp từ bộ cấp nguồn của họ.

Khi bạn cần sử dụng card đồ họa yêu cầu cấp nguồn qua đầu cắm PCI-E 6 chân nhưng không có đủ cổng nguồn PCI-E 6 chân trên bộ cấp nguồn, việc sử dụng bộ chuyển đổi Molex sang PCI-E 6 chân là một lựa chọn phổ biến. Bằng cách này, bạn có thể sử dụng đầu cắm Molex trống dư để cung cấp nguồn cho card đồ họa của mình.

Tuy nhiên, khi sử dụng bộ chuyển đổi này, quan trọng phải chú ý kết nối các dây cáp Molex với các dòng cáp khác nhau để giảm nguy cơ quá tải nguồn điện, không gây hư hỏng cho hệ thống. Việc kết nối đúng cách sẽ đảm bảo hoạt động ổn định và an toàn cho hệ thống máy tính của bạn.

Bộ chuyển đổi: Bộ chuyển đổi ATX (Adapter – ATX adapter)

12. Bo chuyen doi Bo chuyen doi ATX
Bộ chuyển đổi: Bộ chuyển đổi ATX (Adapter – ATX adapter)

Bộ chuyển đổi ATX đóng vai trò quan trọng trong việc tạo khả năng tương thích giữa các phiên bản của chuẩn ATX, đặc biệt là khi có sự thay đổi từ đầu nối 20 chân sang đầu nối 24 chân trong các phiên bản mới như ATX12 V2.0.

Trước khi sự ra đời của ATX12 V2.0, các phiên bản cũ hơn của chuẩn ATX (như 1.0, 1.2, 1.2 và 1.3) thường sử dụng đầu nối 20 chân. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu sử dụng ngày càng tăng cao, việc chuyển đổi sang đầu nối 24 chân đã trở thành tiêu chuẩn trong các bộ nguồn hiện đại.

Để đảm bảo khả năng tương thích ngược với các phiên bản cũ hơn của chuẩn ATX, hầu hết các bộ nguồn hiện đại cho phép người dùng ngắt kết nối 4 chân cuối cùng của đầu nối chính. Tuy nhiên, nếu không có tính năng này hoặc để tạo khả năng tương thích về phiên bản trước, người dùng có thể sử dụng bộ chuyển đổi ATX.

Bằng cách này, các bộ nguồn mới có thể hoạt động tương thích với các hệ thống sử dụng các chuẩn ATX cũ hơn mà không gặp vấn đề về kết nối. Điều này làm cho việc nâng cấp hoặc thay đổi bộ nguồn trở nên dễ dàng và tiện lợi hơn đối với người dùng.

Qua bài viết này, chúng ta đã có cái nhìn tổng quan về các loại cáp nguồn máy tính và đầu cắm nguồn máy tính, cũng như vai trò quan trọng của chúng trong việc cấp nguồn cho hệ thống máy tính. Dù đó là để kết nối các ổ đĩa cứng, card đồ họa hay các linh kiện khác, việc hiểu rõ về các loại cáp và đầu cắm nguồn sẽ giúp bạn có được hệ thống máy tính hoạt động ổn định và hiệu quả. Hãy luôn cập nhật kiến thức và kiểm tra kỹ càng trước khi lắp ráp hoặc nâng cấp máy tính của bạn để đảm bảo an toàn và hiệu suất tối đa.

Xem thêm»