Làm thế nào chúng ta chọn một bộ nguồn tốt khi không có nhiều kiến thức sản phẩm?

Khi lựa chọn một bộ nguồn tốt khi không có nhiều kiến thức sản phẩm, có một số bước quan trọng và mẹo giúp bạn đưa ra quyết định chính xác. Bộ nguồn máy tính là một phần quan trọng của hệ thống máy tính, và lựa chọn không đúng có thể dẫn đến hư hỏng các thành phần khác hoặc làm giảm hiệu suất của hệ thống. Dưới đây là một hướng dẫn chi tiết để giúp bạn chọn được bộ nguồn tốt dù chưa có nhiều kinh nghiệm.

Lựa bộ nguồn có mức công suất cao hơn so với nhu cầu sử dụng

Công suất danh định (hay còn gọi là công suất thực, công suất định mức) của một sản phẩm nguồn có nghĩa là công suất tối đa mà một bộ nguồn có thể cung cấp ổn định. Một bộ nguồn có công suất 500W có thể chạy một hệ thống tiêu thụ ít hơn hoặc bằng 500W. Tuy nhiên, điều chúng ta cần chú ý ở đây là không nên chọn công suất phù hợp chính xác với mức tiêu thụ năng lượng mà hệ thống sử dụng. Lý do cho điều này là gì?

Đối với những người mới tìm hiểu về bộ nguồn, cách lựa chọn an toàn đó chính là chọn một bộ nguồn có mức công suất gấp 1.5 hoặc thậm chí 2 lần so với mức công suất mà hệ thống có thể tiêu thụ. Tới đây, các bạn sẽ thắc mắc vì sao phải lựa chọn như vậy? Câu trả lời tiếp tục rất đơn giản, bởi thứ nhất PSU có hệ số hao mòn, càng hoạt động nhiều thì hệ số hao mòn càng tăng cao, công suất sử dụng sẽ giảm đi sau nhiều năm sử dụng.

Các bạn có thể thấy, một bộ nguồn càng sử dụng thái quá khi chạy sát với mức công suất mà nó có thể cấp, lúc này nhiệt độ hoạt động càng cao. Sức nóng gây ra khi bộ nguồn hoạt động lúc này chính là một sát thủ thầm lặng và gây ra nhiều vấn đề như sau:

Sự gia tăng nhiệt độ đặc biệt có hại cho tuổi thọ của tụ điện và các linh kiện bên trong. Nếu nhiệt độ hoạt động tăng lên quá cao, quạt sẽ quay 100%, gây ra tiếng ồn lớn.
Bộ nguồn hoạt động tải nặng tới 100% công suất, hiệu suất năng lượng thấp hơn, gây ra tổn thất năng lượng nhiều hơn.
Nếu nhiệt độ hoạt động tăng 10 độ, tuổi thọ dự kiến của tụ điện sẽ giảm một nửa. Ngược lại, nếu nó giảm 10 độ, tuổi thọ dự kiến sẽ tăng gấp đôi. Đây là một phương trình đơn giản mà chúng ta cũng đã được học, tham khảo phương trình Arrhenius. Điều này có nghĩa là nếu nhiệt độ chỉ cao hơn 10 độ, điều đó có nghĩa là tuổi thọ của tụ điện, lẽ ra phải là 10 năm, giảm xuống còn 5 năm.

Giả sử hệ thống của các bạn tiêu thụ khoảng 400W, các bạn có thể lựa chọn một bộ nguồn có mức công suất 600W hoặc thậm chí 800W. Tuy nhiên, nếu ngân sách không cho phép, chúng ta có thể lựa chọn ở mức gấp 1.2 hoặc 1.5 lần, tức là có thể chọn PSU có công suất 500W hoặc 600W để sử dụng trong thời gian dài. Tuy nhiên, vệc lựa chọn PSU có công suất gấp 2 lần công suất sử dụng thực tế, thường áp dụng đối với các hệ thống và PSU có mức công suất từ 1600W đổ về.

Dùng công cụ tính công suất sử dụng của hệ thống sẵn có

Nếu biết thêm một chút kiến thức, có thể xác định hệ thống sử dụng bao nhiêu W điện để từ đó lựa một bộ nguồn. Để làm điều này, cách đơn giản nhất là các bạn truy cập vào google và gõ từ khóa bằng tiếng Anh như sau: Power supply calculator.

Lúc này từ khóa sẽ trả về hàng loạt kết quả, mà trong số đó đa phần là website của các đơn vị sản xuất PSU nổi tiếng, mọi người có thể kích vào bất kì đường link nào được trả về từ kết quả ở trang 1 để có thể kiểm tra hệ thống của mình sẽ cần một PSU bao nhiêu dựa trên con số được trả về sau khi đã thực hiện các bước tính toán từ các công cụ.

Tuy nhiên, theo kinh nghiệm thực tế, thì Website OuterVision nằm đầu tiên ở danh sách tìm kiếm sẽ là Website mình khuyên mọi người sử dụng, bởi nó có tính chính xác và tùy biến hơn cả.

OuterVision là một trang Web khá hữu ích để mọi người có thể dễ dàng hơn và ít tốn thời gian hơn để xác định mức độ tiêu thụ mà hệ thống sử dụng sẽ thực sự cần. Mức này là mức công suất dư ra để mọi người có thể an tâm vì trong thực tế sử dụng bộ nguồn có hệ số hao mòn như đã nói ở trên.

Cách thực hiện cũng đơn giản, chỉ việc lựa các menu thả xuống được cung cấp và nhập các thành phần liên quan trong hệ thống và sau đó nhấn nút tính toán để xem công suất PSU được đề xuất cho hệ thống, từ cơ bản cho tới ép xung.

Dựa vào list đề xuất các bộ nguồn sẵn có được khuyến cáo từ các chuyên gia

Hiện tại, PSU được phân loại thành bảng xếp hạng với 5 thứ hạng, tương xứng với chất lượng và thiết kế của PSU :

Tier 1 (xuất sắc): Là loại PSU có chất lượng tốt nhất, cung cấp điện năng một cách đầy đủ nhất, rất rất tuyệt vời và thích hợp cho việc ép xung cao, hệ thống siêu cao cấp, và thậm chí dùng để khoe ra ngoài cho thiên hạ biết. Dòng PSU Tier 1 có thể tóm tắt ở một câu: Tốt nhất của tốt nhất.
Tier 2a (tốt): Là loại PSU mang lại công suất với chất lượng tốt và độ tin cậy tuyệt vời. Khuyến khích cho người dùng sử dụng trong các hệ thống mới, sử dụng được 24/7/365 mà ngân sách ở mức phù hợp. Có thể nói đây là loại PSU hoàn hảo dành cho những hệ thống tiêu tốn năng lượng nhưng chi phí bỏ ra ở mức tốt.
Tier 2b (hợp lý ): Linh kiện thiết kế tương tự đối với dòng Tier 2a, nhưng điện năng đầu ra kém hơn một chút mặc dù vẫn tốt. Với PSU này thì thích hợp với các hệ thống không có nhu cầu chạy 24/7/365.
Tier 3 (chấp nhận được): Là bộ nguồn đáp ứng đầy đủ mọi yêu cầu về chất lượng điện năng đầu ra theo chuẩn ATX, nhưng so với hai dòng trên thì những bộ nguồn ở Tier 3 này kém hơn về chất lượng điện năng ở đầu ra. Các PSU này đáp ứng cho các nhu cầu không quá cao về đồ họa hoặc gaming hay ép xung, và không có lý do gì để thay thế nếu nó vẫn đáp ứng được hết cho nhu cầu sử dụng với độ ổn định tốt.
Tier 4 (tệ) : Linh kiện chế tạo có thể có một số vấn đề, chẳng hạn như mất ổn định điện năng ở nhiệt độ cao, hoặc là không đáp ứng được tiêu chuẩn kĩ thuật về điện năng của chuẩn ATX. Không được khuyến khích mua ngoại trừ trong những tình huống mà kinh tế không cho phép, hoặc chỉ sử dụng trong thời gian không quá dài.
Tier 5 (đồ bỏ đi): Là những bộ nguồn được khuyên KHÔNG NÊN DÙNG. Nếu bạn đang sở hữu những bộ nguồn này thì nên xem xét thay thế ngay lập tức hoặc càng sớm càng tốt. Vì những bộ nguồn này có thể làm hỏng các linh kiện trong hệ thống máy tính của các bạn.

Dưới đây là link bảng đánh giá và xếp hạng tổng quan về mức độ Tier của các PSU trên thị trường được Update bởi một số chuyên gia trong ngành, lưu ý với các bạn rằng giá trị của bảng Tier trên nó chỉ mang tính chất tham khảo do bảng Tier đó sắp xếp dựa theo tiêu chí Price/ Performance/ Quality: https://linustechtips.com/topic/1116640-psu-tier-list-rev-148/

Lựa chọn theo các thương hiệu uy tín

Công suất cung cấp từ một PSU trên nhãn hiệu của nó cho thấy đó là công suất danh định, điều này không có nghĩa là các bộ nguồn sẽ đạt được mức công suất đó trong khoảng thời gian dài. Nhiều nhà sản xuất đã chơi “ăn gian” bằng cách đặt tên công suất của PSU dựa theo công suất đỉnh (peak), hoặc thậm chí với nhiều PSU đểu trên thị trường thì mức công suất dán trên nhãn là mức “treo đầu dê bán thịt chó”.

Điều này dẫn tới những sai lầm chết người từ phía người dùng khi lựa chọn các PSU đểu, bởi họ sẽ nghĩ rằng họ đang sở hữu một PSU có công suất cao và giá rẻ. Vì vậy, điều quan trọng là tránh các nhà sản xuất bộ nguồn noname và chỉ gắn bó với các nhà sản xuất nổi tiếng. Dưới đây là danh sách nhanh các nhà sản xuất được biết đến với việc cung cấp PSU chất lượng:

EVGA
Corsair
Seasonic
Super Flower
Antec
Cooler Master
Silverstone
Thermaltake
be Quiet!
Enermax
Delta
FSP
Andyson
NZXT
JETEK

Tất nhiên, đây không phải là một danh sách cuối cùng và điều quan trọng cần lưu ý là không phải tất cả bộ nguồn từ các nhà sản xuất được liệt kê ở trên đều là các sản phẩm chất lượng. Vì vậy, điều quan trọng là một khi người dùng khi lựa chọn sản phẩm là nên tham khảo và đọc đánh giá từ phía các chuyên gia, các bài viết chất lượng như phần bên dưới sẽ nói tới.

Tham khảo các review từ các chuyên gia hoặc website uy tín

Để đánh giá được một PSU có chất lượng tốt hay xấu, ngoài kinh nghiệm điện tử của các chuyên gia thì còn phải kể tới quá trình thử nghiệm đo đạc từ các thiết bị chuyên dụng.Ở Việt Nam, trước đây có Powerlab là nơi review chuyên sâu các PSU một cách chi tiết và chất lượng. Hiện tại, thay thế cho PowerLab (sau sự ra đi của anh SuSu hiện đơn vị đã ngừng hoạt động) là F14 Testlab. Ở các đơn vị này có các thiết bị đánh giá chuyên dụng, từ đó phân tích được khả năng của một bộ nguồn là tốt hay xấu.

Mặc dù hệ thống của F14Testlab có thể test được các PSU bán đại trà ở hiện tại một cách tốt nhất. Tuy nhiên, do vấn đề về nhân sự cũng như việc hợp tác với các thương hiệu PSU đang còn rào cản, cho nên người dùng sẽ ít thấy các bài review về các sản phẩm PSU phổ biến. Vì thế, chúng ta buộc phải đi ra nước ngoài để tìm kiếm các Website/Testlab uy tín để tìm hiểu về sản phẩm, dưới đây là một vài đơn vị uy tín:

JonnyGuru (đã ngừng hoạt động, rất tiếc vì đây là website cực kì uy tín trong thế giới PSU)
Tomshardware
Hardware Secrets
Hard OCP
KitGuru
Guru3D
AnandTech
Techpowerup
Overclock3D

Nếu biết tiếng Anh, trước khi mua một bộ nguồn nào đó, các bạn nên kiểm tra và xem liệu có bất kỳ trang web nào ở trên đã thực hiện đánh giá về nó trước không. Đặc biệt là JonnyGuru, một nơi tập hợp rất nhiều chuyên gia về PSU nhằm đưa ra được các thảo luận và đánh giá chuẩn xác.

Chọn một PSU tốt là việc quan trọng để đảm bảo hệ thống máy tính hoạt động ổn định và bền bỉ. Dù bạn không có nhiều kiến thức chuyên môn, bằng cách áp dụng các nguyên tắc cơ bản như chọn PSU có công suất cao hơn nhu cầu, sử dụng công cụ tính toán, tham khảo các bảng xếp hạng và đánh giá từ các chuyên gia, bạn sẽ có thể chọn được một PSU chất lượng phù hợp với hệ thống của mình.

Xem thêm»