Ý nghĩa của đường cấp điện (Rail) trên một nguồn máy tính

đường cấp điện - Feature Image
Mục lục Nội dung

Đường cấp điện (Rail) trong nguồn máy tính không chỉ đơn thuần là một dây dẫn truyền điện mà còn là thành phần quyết định sự ổn định và hiệu suất của toàn bộ hệ thống. Hãy cùng khám phá sâu hơn về ý nghĩa và tầm quan trọng của đường cấp điện trong bài viết sau đây.

Các đường cấp điện (rail) được sử dụng trong nguồn máy tính

Nguồn máy tính thường có 3 đường cấp điện chính đó là: +3,3V, +5V và +12V. Đường cấp điện -12V thường ít được sử dụng hay nhắc đến. Vì vậy khi đề cập đến rail 12V, chúng tôi mặc định là đang nói tới đường cấp điện +12V.

Trong thời đại của Pentium III, các rail 3,3V và 5V rất quan trọng, vì chúng chịu trách nhiệm cấp điện cho vi xử lý. Tuy nhiên ở thời điểm hiện tại, chúng lại không quá quan trọng, vì bộ xử lý và card đồ họa ngốn điện sẽ tiêu thụ trên đường +12V. Hiện nay khi mua nguồn máy tính, người dùng thường tập trung đến đường cấp điện 12V.

 

Nếu một PSU được xếp hạng cho tổng sản lượng 25A trên đường 12V với nhãn ghi công suất là 500 W, hãy dành một chút thời gian để xem xét điều này, bởi khả năng cao nhất đây là một PSU kém. Mặc dù chúng ta cũng cần hiểu rõ rằng các đường 3,3V và 5V trên bộ nguồn này có thể rất mạnh, nó có thể cung cấp công suất lên đến 500W. Đây là một cạm bẫy rất phổ biến đối với người dùng thiếu kinh nghiệm, cũng là cách dễ dàng để phân biệt PSU lỗi thời với các sản phẩm đáp ứng hoặc thiết lập các tiêu chuẩn ngày nay.

Multi Rail và Single Rail

Có hai loại bộ nguồn chủ yếu trên thị trường đó là loại Multi Rail và loại Single Rail. Multi Rail hiểu đơn giản là có ít nhất từ 2 đường cấp điện +12V trở lên, trong khi Single Rail chỉ có duy nhất một đường + 12V. Đây là một hệ quả của tiêu chuẩn ATX lỗi thời đã đưa ra những hạn chế kỳ lạ cho đường +12V.

Tiêu chuẩn đã qua từ lâu, nhưng xu hướng thì vẫn còn. Vì vậy một số PSU vẫn có nhiều hơn một đường cấp điện +12V. Nếu có nhiều hơn, chúng thường được đánh dấu là 12V1, 12V2, 12V3… Hướng dẫn sử dụng của nguồn máy tính phải chỉ ra phích cắm nào kết nối với đường 12V nào. Đôi khi thông tin này cũng được thể hiện trên chính PSU.

đường cấp điện - 2

PSU Single Rail có duy nhất một đường +12 Vhoạt động ổn định, tiện lợi hơn PSU Multi Rail

Từ quan điểm thực tế, nguồn máy tính Single Rail có chất lượng tốt hơn Multi Rail. Nhiều bộ nguồn sử dụng Multi Rail thường không mang lại lợi thế lớn.

Hãy tưởng tượng rằng bạn có một PSU 800W với 2 đường cấp điện 12V, mỗi đường cung cấp 35A. Những đặc điểm này có thể làm xảy ra việc bạn cắm Core i7 5960X và Radeon R9 390X vào đường cấp điện 12V1 nhưng lại không có gì vào 12V2. Với các thành phần đói năng lượng như vậy, PSU sẽ kích hoạt tính năng bảo vệ quá dòng dưới tải và sẽ lập tức tắt. Nếu (các) đầu nối CPU được gắn vào đầu nối 12V1 và PCI Express với 12V2, lúc này PSU mới có thể hoạt động tốt được.

Bây giờ hãy tưởng tượng rằng bạn có bốn con VGA ngốn điện và PSU có 6 đường cấp điện 12V tương đối yếu. Ngay cả khi PSU của bạn đủ mạnh để chạy tất cả các thành phần, với nhiều đường 12V bạn có thể rất vất vả để chia tải cho các thành phần để PSU có thể hoạt động dưới tải mà từng đường 12V quy định. Trong khi đó, với PSU có duy nhất một đường cấp điện 12V, bạn sẽ chẳng cần phải quan tâm đến điều đó làm gì. Đó là lý do mà chúng tôi rất khuyến khích bạn nên dùng nguồn máy tính có Single Rail.

đường cấp điện - 4

Nguồn Jetek G Series được thiết kế bảo vệ nhiều mặt, trong đó có đường cấp điện

Tính công suất của đường cấp điện

Cách tính công suất này đơn giản hơn bạn nghĩ. Bạn chỉ cần làm phép nhân đơn vị điện áp (V) và đơn vị dòng điện (A) là ra công suất (W). Ví dụ, nếu đường cấp điện 12V đạt mức 20A thì công suất là 12 * 20 = 240W.

Cảnh báo: Khi kiểm tra nguồn, bạn hãy luôn nhìn vào mức công suất nguồn thực (hay liên tục). Các thông số như công suất cực đại hay công suất peak không đáng quan tâm vì nó chỉ đạt được trong một thời gian rất ngắn.

  • Sự thật 1: Một số thiết bị được trang bị một công tắc chuyển đổi hoặc phần mềm cho phép vận hành Multi Rail hoặc Single Rail 12 V.
  • Sự thật 2: Mặc dù không phổ biến nhưng một số nguồn máy tính có các núm cho phép bạn điều chỉnh điện áp của từng đường cấp điện.
  • Sự thật 3: Các bộ nguồn cũ có đường cấp điện -5V, nhưng các những bộ nguồn hiện tại đã bỏ đường này.
  • Sự thật 4: Nếu nhìn vào thông số kỹ thuật của nguồn, có thể thấy rằng các số không luôn luôn cộng lại.

Ví dụ: Nguồn 1200W (100 A) có thể có 4 đường cấp điện 12V ở 30A mỗi dòng, mặc dù nó phải là 4x25A. Bảo vệ chính trong một bộ nguồn như vậy được đặt sao cho nó không thể vượt quá tổng số 100 A. Trong khi đó, các bộ bảo vệ cho các dòng riêng biệt được đặt không vượt quá 30A. Vì vậy, chúng ta có thể chạy ví dụ: 12V1 @ 30 A, 12V2 @ 30 A, 12V3 @ 20 A và 12V4 @ 20 A, nhưng chạy tải 30A trên mỗi dòng cùng một lúc là không thể.

đường cấp điện - 5

Xin lưu ý: Nếu am hiểu về điện tử, các bạn có thể biến một PSU Multi Rail thành Single Rail chỉ bằng cách hàn chúng lại với nhau…

Xem thêm»